Huiswerk en toetsen

Wat weet je al over huiswerk en toetsen? Kies wat je denkt. Fout is niet erg.

Eerst het hele verhaal. Huiswerk vraagt veel van de regisseur. Je moet onthouden wat je op hebt. Je moet plannen, op tijd beginnen en volhouden. Precies daar heeft een ADHD-brein het moeilijk mee.

Daarom gaat het vaak zo: je vergeet wat je op had. Of je begint pas de avond voor de toets. Dan lees je alles nog één keer door. En je hoopt dat het blijft hangen.

Twee klussen

Plannen

weten wat je op hebt, en het verdelen over de dagen. Dat is organiseren.

Leren

de stof in je hoofd krijgen. En hem bij de toets nog weten.

Zie het als een toneelstuk dat in première gaat. Geen regisseur leest het script op de avond voor de première één keer door. Hij knipt het in scènes. Elke dag oefent hij een paar scènes. Vlak voor de première is er een generale repetitie. Dan speel je alles alsof het echt is.

Een toets is je première. Herlezen is het script doorbladeren. Dat voelt alsof je het kent. Jezelf overhoren is de generale repetitie: je merkt pas dan wat je echt kent.

Voor een ADHD-brein helpt het ook dat de stukken klein zijn. Een kleine scène is makkelijker om aan te beginnen. En als de planning op papier staat, hoeft je werkgeheugen het niet vast te houden.

Let op. Het onderzoek naar leermethodes ging over alle leerlingen, niet speciaal over ADHD. Toch zijn het de beste methodes die we kennen.

Heb je binnenkort een toets? Vul de huiswerkplanner in. Knip de stof in stukken, en kies voor elk stuk een dag.

Wat je invult, blijft op dit apparaat.

Vandaag: schrijf alles op één plek

Kies één plek voor al je huiswerk: een agenda, of een app. Schrijf het op zodra je het hoort, in de les. Niet straks. Straks is het weg.

Knip het in scènes

Maak van een grote klus kleine stukken. Niet "leren voor geschiedenis", maar "paragraaf 3 overhoren". Een stuk duurt hooguit 20 minuten. Tel er tijd bij, want je schat het vaak te kort.

Spreid het over de dagen

Begin een paar dagen voor de toets. Elke dag een paar stukken. Zo zie je de stof vaker terug, en blijft hij beter hangen.

Overhoor jezelf

Lees een stuk, klap het boek dicht, en vertel wat je nog weet. Of maak vragen en beantwoord ze later. Wat je niet weet, oefen je opnieuw. Meer hierover in de cursus Leren leren.

Doe een generale repetitie

Doe de dag voor de toets een proeftoets. Zonder boek, met een klok erbij. Dan weet je wat er al zit, en wat nog niet.

• Je vergeet de plannerJe vult hem in, en kijkt er nooit meer naar.Zet een vaste wekker, elke dag op hetzelfde moment. Leg de planner waar je hem ziet.
• Overhoren voelt moeilijkJe weet bijna niks.Dat is juist goed: zo zie je wat je nog moet oefenen. Begin met een klein stuk.
• Je begint toch te laatDe toets is morgen.Overhoor jezelf vanavond op het belangrijkste. Slaap daarna. Plan de volgende keer eerder.
• Thuis is te veel afleidingJe komt niet aan huiswerk toe.Maak huiswerk op school, of in de bibliotheek. Of werk samen met iemand erbij.

Wat betekent dit voor jou? Kies op het overzicht wie je bent, dan staat jouw stukje open.

Op school

je mentor, of de intern begeleider (IB'er). Vraag om hulp bij plannen.

Op je studie

de studentendecaan, of een studiecoach.

De cursus Leren leren

over jezelf overhoren en gespreid leren, op learn-to-learn.my-learning-journey.online.

• onderzoekEvans, Owens, Bunford (2014). Evidence-based psychosocial treatments for children and adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology 43(4).Een overzicht van behandelingen zonder medicijnen bij kinderen en jongeren met ADHD. Training in organiseren (spullen, planning, huiswerk) werkt bewezen goed. Ook gedragsaanpak door ouders en in de klas werkt bewezen goed.
• onderzoekFaraone e.a. (2021). The World Federation of ADHD International Consensus Statement: 208 Evidence-based conclusions about the disorder. Neuroscience & Biobehavioral Reviews 128, 789-818.80 onderzoekers uit 27 landen zetten op een rij wat zeker is. ADHD komt voor bij 5,9 procent van de jongeren en 2,5 procent van de volwassenen, overal ter wereld. Artsen beschreven het al in 1775. Het is niet vaker gaan voorkomen, wel vaker herkend. Zeven onderzoeken met ruim 25.000 jongeren vonden geen verband tussen suiker en ADHD. Hersenscans en tests laten kleine verschillen zien, maar je kunt er ADHD niet mee vaststellen. ADHD komt vaak samen voor met somberheid (depressie), angst, autisme, eetproblemen en verslaving. Mensen met ADHD hebben vaker moeite met sociale contacten. Medicatie verkleint de kans op ongelukken, verslaving en schooluitval. Bijwerkingen zijn meestal mild en vaak op te lossen met een andere dosis of een ander middel. Kinderen die stimulerende middelen gebruiken, groeien in een of twee jaar gemiddeld ongeveer 2 centimeter minder dan verwacht. Sporten verminderde de kenmerken in tien onderzoeken met 300 kinderen, maar niet meer duidelijk na correctie voor onderzoek dat nooit gepubliceerd werd; een ander overzicht vond geen effect op de kenmerken, wel minder angst en somberheid. Volwassenen met ADHD vallen volgens henzelf moeilijker in slaap en worden minder uitgerust wakker. Ongeveer 1 op de 6 jongeren heeft op 25-jarige leeftijd nog alle kenmerken, ongeveer de helft nog een deel. Training in organiseren (10 onderzoeken, 893 jongeren) gaf volgens ouders matig minder onoplettendheid.
• onderzoekDunlosky, Rawson, Marsh, Nathan, Willingham (2013). Improving Students' Learning With Effective Learning Techniques. Psychological Science in the Public Interest 14(1).Tien leermethodes vergeleken. Jezelf overhoren en gespreid leren werken het best, voor leerlingen van elke leeftijd en elk niveau. Herlezen en markeren helpen weinig: overhoor jezelf liever.
• onderzoekRapport, Orban, Kofler, Friedman (2013). Do programs designed to train working memory, other executive functions, and attention benefit children with ADHD? A meta-analytic review. Clinical Psychology Review 33(8).25 onderzoeken naar breintraining op de computer bij kinderen met ADHD. Wie het kortetermijngeheugen trainde, werd beter in precies die taak. Op school, in gedrag en op andere tests was er geen duidelijk effect.
• onderzoekZheng e.a. (2022). Time Perception Deficits in Children and Adolescents with ADHD: A Meta-analysis. Journal of Attention Disorders 26(2), 267-281.27 onderzoeken, 1620 kinderen en jongeren met ADHD. Zij schatten tijd minder nauwkeurig in dan anderen, en vaker te lang.
• richtlijnRijksoverheid (2026). Aangepast examen in het voortgezet onderwijs. rijksoverheid.nl.Met passend examineren maak je hetzelfde examen, met een hulpmiddel of aanpassing, zoals pauzes of een prikkelarme ruimte. Met een deskundigenverklaring kan meer, zoals 30 minuten extra tijd. De school bepaalt de aanpassingen.

Alle bronnen van de cursus →

Laat zien wat je weet. Er zijn 8 vragen. Heb je er 6 goed, dan heb je het onderwerp gehaald.